ISSN: 2630-5720 | E-ISSN: 2687-346X
Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen COVID-19 Hastalarında Karaciğer Hasarının Değerlendirilmesi [Haydarpasa Numune Med J]
Haydarpasa Numune Med J. Baskıdaki Makaleler: HNHJ-98360 | DOI: 10.14744/hnhj.2022.98360

Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen COVID-19 Hastalarında Karaciğer Hasarının Değerlendirilmesi

Fatih Sargın1, Zeynep Gök Sargın2, HULYA sungurtekin1
1Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun Bakım Bilim Dalı, Denizli
2Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı, Zonguldak

GİRİŞ ve AMAÇ: Koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19)’da karaciğer hasarı, virüsün kolanjiyositlerde doğrudan sitopatik etkisi, kontrolsüz bir immün yanıt, sepsis veya ilaca bağlı karaciğer hasarı ile ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmada yoğun bakım ünitesinde takip edilen COVID-19 hastalarında karaciğer hasarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: 1 Ocak 2021 - 1 Haziran 2021 tarihleri arasında, COVID-19 tanısı ile yoğun bakım ünitemizde takip edilen hastaların üniteye kabulü sırasında ve takipte 3., 7. ve 15. günlerdeki karaciğer fonksiyon testleri, akut faz reaktanları, tedavileri, mortalite oranları ve yatış süreleri retrospektif olarak analiz edildi.
BULGULAR: Çalışmaya toplam 92 hasta dahil edildi. Ortalama 2 haftalık takip süresinde hastaların %62’sinde ALT artışı, %78.3 ‘ünde AST artışı, %65.2’sinde GGT artışı, %43.5’unda ALP artışı ve %20.7’sinde total bilurubin artışı izlendi. Hastaların tekrarlayan ölçümlerinde ALP (p=0.013), GGT (p=0.001) ve bilirubin seviyelerinde (p=0.012) anlamlı olarak artış izlendi. 36 hasta mortalite ile sonuçlandı ve ölen hastalarda, 7. gün AST (p=0,02), 15. gün AST (p=0,02), GGT (p=0,02) ve ALP (p=0,009) değerlerinin daha yüksek olduğu izlendi. CRP ile IL-6 seviyeleri, transaminazlar ve kolestaz enzimleri arasında ilişki bulunamadı. Favipravir tedavisi alan ve almayan hastalar karşılaştırıldığında 3. gün AST (p=0,043) değeri dışında bir farklılık saptanmadı.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Şiddetli COVID-19 nedeniyle yoğun bakım ünitesine kabul edilen hastaların 15 günlük takibinde kolestaz enzimlerinde artışlar saptandı ayrıca mortalite ile sonlanan hastaların transaminaz ve kolestaz enzimlerinin daha yüksek olduğu izlendi. Ayrıca favipiravir tedavisi alan ve almayan hasta grupları arasında karaciğer enzimleri benzer düzeylerdeydi.

Anahtar Kelimeler: COVID-19, Hepatik hasar, Transaminazlar, Kolestaz enzimleri, Favipiravir

Evaluation of Liver Damage in COVID-19 Patients Followed in The Intensive Care Unit

Fatih Sargın1, Zeynep Gök Sargın2, HULYA sungurtekin1
1Pamukkale University Faculty of Medicine Department of Intensive Care, Denizli
2Zonguldak Bulent Ecevit University Faculty of Medicine Department of Gastroenterology, Zonguldak

INTRODUCTION: In coronavirus disease 2019 (COVID-19), liver injury has been associated with the direct cytopathic effect on cholangiocytes, an uncontrolled immune response, sepsis, or drug-induced liver injury. This study aimed to evaluate liver damage in COVID-19 patients in the intensive care unit.
METHODS: Between January 1, 2021, and June 1, 2021, medications, mortality rates, length of stay in the intensive care unit, liver function tests, and acute phase reactants, during admission to the unit and on the 3rd, 7th, and 15th days of follow-up were analyzed retrospectively.
RESULTS: A total of 92 patients were included in the study. In a mean follow-up of 2 weeks, ALT levels increased by 62%, AST levels increased by 78.3%, GGT levels increased by 65.2%, ALP levels increased by 43.5%, and total bilirubin levels increased by 20.7% of the patients were observed. In repeated measurements of the patients, significant increases were observed in ALP (p=0.013), GGT (p=0.001,) and bilirubin levels (p=0.012). Thirty-six patients resulted in mortality, and in patients who died, AST (p=0.02), day 15 AST (p=0.02), GGT (p=0.02), and ALP (p=0.009) values were observed to be significantly high. There was no relationship between CRP and IL-6 levels, transaminases, and cholestasis enzymes. When the patients who received and did not receive favipiravir treatment were compared, there was no difference other than the 3rd day AST (p=0.043) value.
DISCUSSION AND CONCLUSION: IIncreases in cholestasis enzymes were detected in the 15-day follow-up of patients admitted to the intensive care unit due to severe COVID-19. Furthermore, it was observed that the transaminase and cholestasis enzymes of the patients who ended in mortality were higher. In addition, liver enzymes were at similar levels between patients who received and did not receive favipiravir treatment.

Keywords: COVID-19, Liver injury, Transaminases, Cholestase enzymes, Favipiravir



Sorumlu Yazar: Fatih Sargın, Türkiye
Makale Dili: İngilizce
LookUs & Online Makale