GİRİŞ ve AMAÇ: Bu çalışma, demografik etkenlerin, psikolojik faktörlerin ve sigara bırakma tedavi yaklaşımlarının sigarayı bırakma başarısı üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Sigara bırakma polikliniğine başvuran ve üç aylık takip süresini tamamlayan toplam 181 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Toplanan veriler; demografik özellikler, psikolojik değerlendirmeler (Genel Öz-Yeterlik Ölçeği \[GSES], Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği \[HADS], Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi \[FTND]) ve nikotin replasman tedavisi (NRT), bupropion, vareniklin ve bilişsel davranışçı terapi (CBT) gibi tedavi yaklaşımlarını kapsamaktadır. 'Başarılı sigara bırakma', takip süresi boyunca hiç sigara içmemek olarak tanımlanmıştır.
BULGULAR: Sigara bırakma başarısı ile yaş, cinsiyet, sigara içme süresi ya da bırakma motivasyonu arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Yüksek eğitim düzeyi ve kronik hastalığın olmamasının sigara bırakma başarısını artırdığı tespit edilmiştir. Kronik hastalığı olan hastalarda GSES (Genel Öz-Yeterlik Ölçeği) puanları daha düşük bulunmuştur. Farmakolojik tedaviler, yalnızca Bilişsel Davranışçı Terapi'ye (CBT) kıyasla daha etkili bulunmuştur. Farmakolojik seçenekler arasında vareniklin ve nikotin replasman tedavisi (NRT), bupropiona göre daha yüksek başarı oranları göstermiştir; ancak vareniklin ile NRT arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. GSES ve HADS (Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği) puanları arasında negatif bir korelasyon gözlenmiştir.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Eğitim düzeyi, kronik hastalığın bulunmaması ve farmakolojik tedavi kullanımı, sigarayı bırakma başarısı ile ilişkili bulunmuştur. Kronik hastalıkların öz-yeterlik düzeyini azalttığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: öz yeterlik, sigara, sigara içmek, sigarayı bırakma, tütün, tütün bağımlılığı, vareniklin, bupropion

The Effect Of Demographic Characteristics, Psychological Traits, And Smoking Cessation Treatments On Smoking Cessation Success

INTRODUCTION: This study aimed to evaluate the effects of demographic factors, psychological profiles, and treatment modalities on smoking cessation outcomes.
METHODS: A total of 181 patients who completed a three-month follow-up at a smoking cessation clinic were included. Data collected comprised demographic characteristics, psychological assessments (General Self-Efficacy Scale [GSES], Hospital Anxiety and Depression Scale [HADS], Fagerström Test for Nicotine Dependence [FTND]), and treatment approaches, including nicotine replacement therapy (NRT), bupropion, varenicline, and cognitive behavioral therapy (CBT). Successful cessation was defined as continuous abstinence during follow-up.
RESULTS: No significant association was found between cessation success and age, gender, smoking history, or motivation to quit. However, higher education levels and absence of chronic illness were positively associated with success. Patients with chronic diseases exhibited lower GSES scores. Pharmacological treatments were more effective than CBT alone. Among pharmacological options, varenicline and NRT yielded higher success rates than bupropion, with no significant difference between varenicline and NRT. A negative correlation was observed between GSES and HADS scores.
DISCUSSION AND CONCLUSION: Higher educational attainment, absence of chronic illness, and the use of pharmacological treatment significantly enhance smoking cessation success. Chronic illnesses have been observed to reduce self-efficacy levels.

Keywords: Self Efficacy, Cigarette Smoking, Smoking Cessation, Smoking Cessation Agents, Varenicline, Bupropion