INTRODUCTION: Xanthelasma palpebrarum(XP) has been increasingly recognized as a potential cutaneous marker of systemic metabolic and vascular disorders. The ankle–brachial index (ABI) is a simple, non-invasive tool for detecting subclinical atherosclerotic burden. This study aimed to investigate the association between xanthelasma and ABI.
METHODS: In this single-center, descriptive cross-sectional study, 121 participants were evaluated. Patients with clinically diagnosed xanthelasma formed the study group, while age- and sex-matched individuals without xanthelasma served as controls. Demographics, cardiovascular risk factors, BMI, and laboratory parameters were recorded. ABI was measured using a handheld Doppler device, with values ≤0.90 indicating peripheral artery disease and ≥1.30 suggesting medial arterial calcification.
RESULTS: Patients with xanthelasma had significantly higher BMI (31.8 ± 6.4 vs. 28.7 ± 4.1 kg/m²; p = 0.002), LDL cholesterol (144.7 ± 50.2 vs. 129.2 ± 37.1 mg/dl; p = 0.046), HOMA-IR (4.54 ± 5.22 vs. 2.90 ± 2.66; p = 0.025), and free thyroxine levels (p = 0.001), whereas serum 25-hydroxy vitamin D was lower (p = 0.014). ABI values were higher in the xanthelasma group (1.41 ± 0.21 vs. 1.28 ± 0.18; p < 0.001). The prevalence of ABI ≥1.30 was significantly greater (65.6% vs. 45.0%; p = 0.023). Logistic regression revealed that xanthelasma increased the risk of medial arterial calcification by 2.3-fold (OR: 2.33; 95% CI: 1.12–4.85).
DISCUSSION AND CONCLUSION: XP is associated with obesity, insulin resistance, elevated LDL cholesterol, and increased prevalence of ABI ≥1.30, consistent with medial arterial calcification. These findings suggest that xanthelasma may serve as a non-invasive cutaneous marker of metabolic derangements and subclinical atherosclerotic burden. ABI measurement could represent a valuable adjunct in the evaluation of patients with xanthelasma. Larger multicenter prospective studies are required to validate these associations.

Keywords: Xanthelasma palpebrarum, Atherosclerosis, Ankle–brachial index, Medial arterial calcification, Peripheral arterial disease

Ayak Bileği–Brakiyal İndeks ile Değerlendirilen Aterosklerotik Riskin Kutanöz Bir Göstergesi Olarak Ksantelazma Palpebrarum

GİRİŞ ve AMAÇ: Ksantelazma palpebrarum (KP), sistemik metabolik ve vasküler hastalıkların potansiyel bir kutanöz belirteci olarak giderek daha fazla tanınmaktadır. Ayak bileği–brakiyal indeks (ABI), subklinik aterosklerotik yükün saptanmasında kullanılan basit ve non-invaziv bir yöntemdir. Bu çalışmada ksantelazma ile ABI arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Bu tek merkezli, tanımlayıcı kesitsel çalışmasında 121 katılımcı değerlendirildi. Klinik olarak ksantelazma tanısı alan hastalar çalışma grubunu, yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş ksantelazması olmayan bireyler ise kontrol grubunu oluşturdu. Demografik veriler, kardiyovasküler risk faktörleri, vücut kitle indeksi (VKİ) ve laboratuvar parametreleri kaydedildi. ABI ölçümü elde taşınabilir Doppler cihazı ile yapıldı. ABI ≤0,90 periferik arter hastalığı, ABI ≥1,30 ise medial arteriyel kalsifikasyon lehine kabul edildi.
BULGULAR: Ksantelazmalı hastalarda VKİ (31,8 ± 6,4 vs. 28,7 ± 4,1 kg/m²; p = 0,002), LDL kolesterol (144,7 ± 50,2 vs. 129,2 ± 37,1 mg/dL; p = 0,046), HOMA-IR (4,54 ± 5,22 vs. 2,90 ± 2,66; p = 0,025) ve serbest tiroksin düzeyleri (p = 0,001) anlamlı derecede daha yüksek, serum 25-hidroksi vitamin D düzeyleri ise daha düşüktü (p = 0,014). ABI değerleri ksantelazma grubunda kontrol grubuna göre daha yüksekti (1,41 ± 0,21 vs. 1,28 ± 0,18; p < 0,001). ABI ≥1,30 prevalansı ksantelazmalı bireylerde anlamlı olarak daha fazlaydı (%65,6 vs. %45,0; p = 0,023). Lojistik regresyon analizinde ksantelazma varlığının medial arteriyel kalsifikasyon riskini yaklaşık 2,3 kat artırdığı gösterildi (OR: 2,33; %95 GA: 1,12–4,85).
TARTIŞMA ve SONUÇ: KP; obezite, insülin direnci, yüksek LDL kolesterol düzeyleri ve ABI ≥1,30 prevalansında artış ile ilişkilidir. Bu durum medial arteriyel kalsifikasyon ve subklinik vasküler değişikliklerle uyumludur. Bulgular, ksantelazmanın metabolik bozukluklar ve subklinik aterosklerotik yük açısından non-invaziv bir kutanöz belirteç olabileceğini düşündürmektedir. Ksantelazmalı hastaların değerlendirilmesinde ABI ölçümü yararlı bir tamamlayıcı yöntem olabilir. Bu ilişkilerin doğrulanması için daha geniş, çok merkezli ve prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Ksantelazma palpebrarum, Ateroskleroz, Ayak bileği–brakiyal indeks, Medial arteriyel kalsifikasyon, Periferik arter hastalığı